Społeczność Śląskiego Uniwersytetu z głębokim smutkiem żegna Profesor Ewę Otto-Buczkowską – wybitnego lekarza, pioniera nauki, cenionego nauczyciela akademickiego i mistrza wielu pokoleń lekarzy.
Była Osobą, która z odwagą wyprzedzała swoje czasy, wyznaczając nowe kierunki rozwoju pediatrii i organizując diabetologię dziecięca na sląsku. Jej dorobek naukowy, nowatorskie myślenie oraz nieustanna pasja poznawcza na trwałe wpisały się w historię SUM i polskiej medycyny.
Jako nauczyciel akademicki kształtowała kolejne pokolenia lekarzy, przekazując wiedzę, wymagając rzetelności i ucząc odpowiedzialności za drugiego człowieka. Jako lekarz łączyła najwyższy profesjonalizm z troską, empatią i oddaniem pacjentom.
Zapamiętamy Ją jako autorytet, mentora i człowieka wielkiego formatu, którego praca i postawa budziły powszechny szacunek.
Zmarła pionierka w leczeniu dzieci z cukrzycą na Górnym Śląsku
W roku 1967 prof. Ewa Otto- Buczkowska jako młody doktor medycyny publikuje pierwsza pracę z diabetologii wieku rozwojowego Sroczyńska M., Kobierska Szczepańska A., Szczepański Z., Otto Buczkowska E. Próba wykrywania stanu przedcukrzycowego i cukrzycy utajonej u dzieci pochodzących z rodzin obciążonych cukrzycą. Pol.Tyg.Lek. 1967,22,50-53. i od tego czasu ta dziedzina staje się jej wielką pasją zawodową, kliniczną, naukową i społeczną.
Od lat siedemdziesiątych Pani Profesor Ewa Otto- Buczkowska angażuje się w pionierskie kształtowanie opieki nad dzieckiem i młodzieżą z cukrzycą na Górnym Śląsku. Swoją działalność na tym polu rozpoczyna w klinice pediatrii w Państwowym Szpitalu Klinicznym Nr1 Śląskiej Akademii Medycznej w Zabrzu, gdzie dzieci z cukrzycą pozostają pod jej osobistą opieką. Organizuje pierwszą poradnię diabetologiczna dla dzieci z cukrzycą w ramach poradni wojewódzkich, w Zabrzu. Wprowadza pierwsze zasady samokontroli i edukacji. Jest organizatorem i opiekunem pierwszych obozów dla dzieci z cukrzycą.
W roku 1967 przy współpracy ze Studenckim Kręgiem Instruktorskim ZHP przy Śląskiej Akademii Medycznej, współorganizuje dla dzieci chorych na cukrzycę pierwszy obóz harcerski. Ośrodek śląski był drugim po Łodzi ośrodkiem, gdzie zorganizowane zostały obozy harcerskie dla dzieci i młodzieży chorych na cukrzycę. Obozy te organizowane były do roku 1986. Miały charakter typowych zgrupowań harcerskich .
Po objęciu kierownictwa oddziału pediatrii w Szpitalu Miejskim Nr1w Gliwicach tworzy łóżka diabetologiczne w tym oddziale, gdzie z całego śląska i sąsiadujących regionów są przesyłane dzieci z cukrzycą. Jednocześnie prowadzi pododdział intensywnej terapii, gdzie ciężkie zaburzenia metaboliczne pozostają pod opieką.
Działania organizacyjne, które doprowadziły do utworzenia w szpitalu w Gliwicach specjalistycznego pododdziału diabetologicznego, pracującego w ścisłej łączności z poradnią wojewódzką, pozwoliły na radykalną poprawę opieki nad młodocianymi chorymi na cukrzycę z terenu województwa katowickiego, opolskiego, bielskiego i częstochowskiego. Potwierdziły to retrospektywne analizy dotyczące hospitalizacji, występowania kwasicy ketonowej przy ujawnieniu choroby, których wyniki opublikowane zostały w latach 1995-1997. Są one porównywalne z najlepszymi ośrodkami diabetologicznymi w kraju i na świecie.
W ramach tych działań również otwiera pierwszy w Polsce oddział dzienny dla dzieci chorych na cukrzycę.
W latach osiemdziesiątych podejmuje współpracę z Śląskim Związkiem Katolików Społecznych i PAX Christie Kiderhulp z Holandii co owocuje wieloletnią współorganizacją obozów dla dzieci z cukrzycą w Borculo w Holandii od roku 1984. Te 3 tygodniowe, co roczne obozy dla 40 młodocianych diabetyków, sponsorowane w pełni przez holendrów, są kontynuowane do dziś. Akcja ta obecnie ma już 30 lat i objęła ponad 1200 dzieci!
Jednocześnie, w tym czasie angażuje się w tworzenie śląskiego stowarzyszenia rodziców dzieci z cukrzycą, co skutkuje powstaniem jednego z najlepszych organizacji tego rodzaju w Polsce. Następnie Śląskie Koło Przyjaciół Dzieci z Cukrzycą działające przy wojewódzkiej poradni diabetologicznej dla dzieci w Gliwicach przejmuje organizację obozów rehabilitacyjno-wypoczynkowych.
Swoim nowatorskim zapałem, doświadczeniem i wiedzą oraz stworzeniem specjalistycznego zespołu diabetologicznego (lekarze specjaliści, pielęgniarki, psycholodzy), Prof. Ewa Otto-Buczkowska wykreowała śląską diabetologię wieku rozwojowego, która od lat siedemdziesiątych pozostaje jedną z wiodących w kraju i świecie. Przez wiele lat pełniła obowiązki konsultanta regionalnego w tej dziedzinie.
Pod kierownictwem pani prof. Ewy Otto - Buczkowskiej pierwszych 2 pediatrów uzyskało specjalizację z diabetologii, zaraz po jej utworzeniu. Razem, 12 lekarzy internistów i 3 pediatrów uzyskało specjalizację z diabetologii pod jej kierunkiem.
Była inicjatorką naszego polskiego, aktywnego uczestnictwa w światowej organizacji pediatrów diabetologów ISPAD. Dzisiaj udział polskich diabetologów-pediatrów w ISPAD jest znaczący.
Na polu naukowym postać Ewy Otto-Buczkowskiej była i jest wybitna. Od początku kariery zawodowej jest stale aktywna i kreatywna.
Pionierskimi pracami naukowymi w kraju i w świecie, wykonane we współpracy z Prof. Franciszkiem Kokotem były badania szerokiej oceny hormonalnej u dzieci z cukrzycą ( insuliny, hormonu wzrostu, aktywności reninowej osocza, kalcytoniny, tarczycy, jak i nad zachowaniem się insulinemii u dzieci zdrowych, u otyłych i chorych. Autorka już w latach siedemdziesiątych sygnalizuje niejednorodność metaboliczną postaci cukrzycy u dzieci. Wyniki badań insulinemii w zestawieniu z obserwacjami klinicznymi wskazywały na występowanie w niektórych przypadkach w populacji dziecięcej cukrzycy o odmiennym niż cukrzyca młodzieńcza przebiegu. Podjęła pierwsze próby terapii doustnej „odmiennych postaci cukrzycy u dzieci” z sukcesem i wyniki te publikowała. Ta kliniczna spostrzegawczość, ogromne doświadczenie okazały się po latach faktami, które potwierdził rozwój genetyki i immunologii.
Także już jako jedna z pierwszych klinicystów badaczy „czuje” wartość i przyszłość oznaczania hemoglobiny glikowanej w opiece diabetologicznej. Publikuje i wspiera wiele działań do powszechnego wykorzystania oznaczania poziomu hemoglobiny glikowanej dla wykrywania wczesnych zaburzeń tolerancji glukozy i podejmowania decyzji terapeutycznych w tych stanach.
Kolejne zainteresowania i wspieranie nowych działalności (czasem niepopularnych w środowisku) jest warta podkreślenia. Co istotne tak jak już poprzednio wspomniane są one zaczątkiem przyszlościowych, globalnych badań stających się globalnymi i milowymi krokami w diabetologii. Warto tutaj wymienić między innymi analizy: epidemiologii cukrzycy typu1, statusu immunologicznego dzieci z świeżym ujawnieniem cukrzycy, oceny zaburzeń gospodarki lipidowej, stanu neurologicznego czy dojrzewania w cukrzycy wieku rozwojowego.
Jej działalność edytorska obejmuje 17 pozycji - opracowań książkowych, gdzie w wielu wydaniach jest redaktorem naczelnym wydania. Jest recenzentem naukowym wielu polskich i zagranicznych czasopism naukowych, przykładowo: Saudi Medical Journal, Pediatric Diabetes, Experimental and Clinical Endocrinology and Diabetes, Pediatric Endocrinology, Diabetes and Metabolism, Endokrynologia Polska, Endocrine, Journal of Diabetes and Its Complications.
Profesor Ewa Otto-Buczkowska od narodzin Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego aktywnie uczestniczy w jego pracach. Ma wkład w przygotowaniu opracowania historii PTD. Kilka kadencji była członkiem ZG sekcji pediatrycznej PTD, jak również członkiem ZG PTD. Zawsze mocno i konsekwentnie wspiera jej działania społeczne.
Zbudowała razem z prof Jerzym Bodalskim, Alicją Simonides - Ławecką, Renatą Wąsikową i Hanną Dziatkowiak diabetologię polską wieku rozwojowego o znaczeniu światowym.
Jej ogromne zaangażowanie na polu diabetologicznym, jej odważne i jasne przekonania, często otwarcie formułowane i wyrażane nie zawsze były i są akceptowane.
Jednocześnie, nie budzi wątpliwości, że jest to wybitna osobowość diabetologii polskiej, szczególnie wieku rozwojowego, osobowość z doskonałą wizją i wyczuciem jej rozwoju. Od ponad 50 lat, diabetologią, tą wspaniała pasją zawodową i społeczną, często bezpardonową walką o każde dziecko, każdego chorego z cukrzycą umiała zarazić kolejne pokolenia członków zespołu diabetologicznych i wielu innych ludzi dobrej woli.
Dane wysyłającego:
Agata Pustułka
