Problem otyłości przez wiele lat bagatelizowano, nie była ona uważana za chorobę a jedynie defekt kosmetyczny. Jednak obecnie coraz częściej wymienia się ją w gronie poważnych schorzeń i jako jedno z najpoważniejszych wyzwań zdrowia publicznego w XXI wieku.
Jest to choroba przewlekła, bardzo złożona oraz wieloczynnikowa – stanowiąca podłoże większości dolegliwości cywilizacyjnych. Otyłość przyczynia się do powstania m.in.: cukrzycy, zaburzeń lipidowych, choroby niedokrwiennej serca czy nadciśnienia tętniczego. Zwiększa ryzyko zachorowania na wiele nowotworów. W sposób znaczący pogarsza jakość życia, wiąże się z wieloma problemami natury psychicznej i emocjonalnej. Z raportów GIS dowiadujemy się, że poza otyłością (650 mln ludzi na świecie) ogromnym zagrożeniem jest już nadwaga , która dotyka 1,9 miliarda osób. W Polsce, wśród młodszych dzieci szkolnych u 39% chłopców i 30% dziewcząt można rozpoznać nadwagę, a 19% chłopców i 11% dziewcząt w tej grupie wiekowej choruje na otyłość.
Reagując na te bardzo niepokojące trendy Śląski Uniwersytet Medyczny uruchomił studia podyplomowe – Kliniczna Dietetyka Pediatryczna. To nowoczesna i wysoko wyspecjalizowana dziedzina przygotowująca do profesjonalnej pracy z niemowlętami, dziećmi i młodzieżą w obszarze diagnostyki żywieniowej, terapii dietetycznej oraz profilaktyki chorób wieku rozwojowego. Program studiów podyplomowych powstał z myślą o specjalistach ochrony zdrowia, którzy chcą zdobyć praktyczne kompetencje kliniczne, pracować zgodnie z aktualnymi standardami medycyny opartej na dowodach naukowych oraz świadomie rozwijać swoją ścieżkę zawodową.
Studia mają charakter interdyscyplinarny i praktyczny: obejmują moduły kliniczno-dietetyczne oraz kliniczno-dietetyczno-psychologiczne, przygotowujące do kompleksowej pracy z pacjentem pediatrycznym i jego rodziną. Program realizowany jest w renomowanych ośrodkach pediatrycznych o ugruntowanej pozycji naukowej i klinicznej, będących wiodącymi centrami referencyjnymi w Polsce w zakresie diagnostyki, leczenia i opieki nad pacjentami pediatrycznymi.
Zajęcia prowadzone są przez uznanych ekspertów medycznych i akademickich — praktyków klinicznych oraz doświadczonych wykładowców, którzy na co dzień pracują z pacjentami i wdrażają najnowsze standardy terapeutyczne. Dzięki temu zdobywana wiedza ma bezpośrednie przełożenie na praktykę zawodową i pozwala natychmiast wykorzystać ją w codziennej praktyce.
Warto dodać, że w zabrzańskiej Klinice Pediatrii Wydziału Nauk Medycznych Śląskiego Uniwersytetu Medycznego po raz pierwszy w Polsce zastosowano lek, który pomaga chorym z genetycznym brakiem poczucia sytości i jest stosowany m.in. w leczeniu otyłości i kontroli głodu u dorosłych i dzieci z potwierdzonymi genetycznie rzadkimi chorobami: zespołem Bardeta-Biedla oraz niedoborem receptora leptyny. Wśród pacjentów kliniki jest między innymi chłopiec jedyny z tą chorobą w Polsce.
- Otyłość u tych pacjentów rozwija się od bardzo wczesnego dzieciństwa i narasta bardzo szybko, powodując poważne powikłania już w młodym wieku, , a obok chorób nerek, jest najczęstszą przyczyną skrócenia czasu życia – wyjaśnia dr hab. n. med. Agnieszka Zachurzok, prof. ŚUM, z Katedry i Kliniki Pediatrii ŚUM.
Dostępność do leku, kuracja roczna kosztuje około 1 mln zł. jest możliwa dzięki "Ratunkowemu dostępowi do technologii lekowych" w ramach NFZ. Dzięki lekowi, dzieci po raz pierwszy w życiu czują się syte po spożyciu posiłku.
– Spożywanie posiłków to nie tylko absolutnie podstawowa potrzeba biologiczna, ale również kwestia wysokiej jakości życia, kształtowana od najmłodszych lat. Dlatego tak ważna jest jakość produktów spożywczych, które dzieci jedzą w szkolnych i przedszkolnych stołówkach, a którym przyjrzeliśmy się w naszych badaniach – mówi kuratorka Tygodnia Żywności dr Katarzyna Brukało, dietetyczka kliniczna i specjalistka zdrowia publicznego z Zakładu Polityki Zdrowotnej na Wydziale Zdrowia Publicznego w Bytomiu w Śląskim Uniwersytecie Medycznym.
Naukowcy ŚUM z Wydziału Zdrowia Publicznego w Bytomiu już dawno temu przyjrzeli się jadłospisom szkolnych stołówek.
– Spożywanie posiłków to nie tylko absolutnie podstawowa potrzeba biologiczna, ale również kwestia wysokiej jakości życia, kształtowana od najmłodszych lat – mówi kuratorka Tygodnia Żywności dr Katarzyna Brukało | fot. Victoria Shes z Unsplash
ŚUM bierze bardzo aktywny udział w projekcie pn. Best Re-MaP „Healthy Food for a Healthy Future” , którego celem był monitoring i analiza jakości produktów spożywczych zamawianych do szkolnych i przedszkolnych stołówek w ramach zamówień publicznych.
W tym celu zespół badaczy z SUM przeanalizował ponad 1000 zamówień publicznych, które były realizowane w Polsce w latach 2022–2023. Okazało się, że tylko w 37% z nich pojawiły się jakiekolwiek kryteria np. że jogurt ma mieć określoną kaloryczność czy skład.
Efektem pracy badaczy były szczegółowe raporty oraz bezpłatny podręcznik z naukowo opracowanymi kryteriami zrównoważonych zamówień publicznych, kryteriami jakościowymi produktów spożywczych oraz wskazówkami dotyczącymi profesjonalnych procedur zakupowych.
– Publikacja jest nieocenionym źródłem wiedzy dla wszystkich zainteresowanych tematem zakupu żywności dla instytucji publicznych, takich jak placówki edukacyjne czy opieki społecznej – wskazuje dr Katarzyna Brukało.
Badania naukowców z SUM są kontynuowane w kolejnym europejskim projekcie pod akronimem JA-PreventNCD, w którym Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach jest głównym partnerem. Celem tej inicjatywy są działania mające zredukować choroby przewlekłe i onkologiczne oraz poprawić ich wykrywanie i monitorowanie.
Dane wysyłającego:
Agata Pustułka
